Pages

Showing posts with label Samskruta Sandhulu. Show all posts
Showing posts with label Samskruta Sandhulu. Show all posts

సంస్కృత సంధులు - విసర్గ సంధి

సంస్కృత సంధులు - విసర్గ సంధి 
1) అ కారమునకు తరువాత నున్న విసర్గమునకు అ, హ, య, వ, ర, ల - లును, వర్గ తృతీయ చతుర్థ పంచమాక్షరములను పరమైనచో ఆ విసర్గము - ఉ కారముగా మారును. అపుడు గుణసంధి జరుగును. 
ఉదా: రక్ష + వల్లభుఁడు --> రక్ష + ఉ+ వల్లభుఁడు -->రక్షోవల్లభుఁడు 
         సుమనః + మధువు ---> సుమన + ఉ+ మధువు ----> సుమనోమధువు 
         యశః + గానము ---> యశ + ఉ+ గానము ---> యశోగానము 
         మనః+ధనము --> మన + ఉ+ ధనము ----> మనోధనము 

2) విసర్గమునకు శ, ష, స - లు పరమైనచో శ, ష, స - లు ఆదేశమగును. 
ఉదా: తపః + శక్తి ---> తప + శ్ + శక్తి ---> తపశ్శక్తి 
          ఉచ్చై + స్వరము ---->  ఉచ్చై + న్ + స్వరము ----> ఉచ్చైస్స్వరము

3) కొన్ని చోట్ల విసర్గమునకు రేఫమాదేశమగును 
ఉదా: చతు + భుజుఁడు ---> చతు + ర్ + భుజుడు ---> చతుర్భుజుడు 
           ధనుః + విద్య ----> ధను + ర్ + విద్య ---> ధనుర్విద్య 
         ధనుః +భంగము ---> ధను + ర్ + భంగము ---> ధనుర్బంగము 
           

సంస్కృత సంధులు - పరరూప సంధి

సంస్కృత సంధులు - పరరూప సంధి 
అ కారమునకు అచ్చులు పరమగునపుడు రెండవ పదంలోని మొదటి అచ్చు ఏకాదేశమగును. 
ఉదా: సార + అంగము --------> సారంగము 
           కుల + అట -----------> కులట 
          బింబ + ఓష్టి ---------> బింబోష్ఠి 
         సీమ + అంతము --------> సీమంతము 

సంస్కృత సంధులు - శ్చుత్వ సంధి

సంస్కృత సంధులు - శ్చుత్వ సంధి 
స కార త వర్గములకు, శ కార చ వర్గములు పరమగునపుడు శకార - చ - వర్గములు వచ్చును. 
ఉదా: మనస్ + శ్శాంతి -------->మనశ్శాంతి
         సత్ + జనులు -------> సజ్జనులు 
         విద్యుత్ + శక్తి ---------> విద్యుచ్ఛక్తి  

సంస్కృత సంధులు - తుగాగమ సంధి

సంస్కృత సంధులు - తుగాగమ సంధి 
పదాంతమందున్న అచ్చునకు 'ఛ' వర్ణము పరమగునపుడు 'త్' ఆగమముగా వచ్చును. 
ఉదా: వృక్ష + ఛాయ ------> వృక్ష + త్ + ఛాయ ------------> శ్చుత్వ సంధి జరిగి -------> వృక్షచ్ఛాయ 
           పాద ప + ఛాయ ------> పాదప  + త్ + ఛాయ ------------> శ్చుత్వ సంధి జరిగి ------->పాదపచ్చాయ 

సంస్కృత సంధులు - పర సవర్ణ సంధి

సంస్కృత సంధులు - పర సవర్ణ సంధి 
పదాంతమునందున్న 'త' కారమునకు 'ల' కారము పరమగునపుడు 'ల' కారదేశమగును. 
ఉదా: సంపత్ + లాభము -----------> సంపల్లాభము   
         విద్యుత్ + లత --------------> విద్యుల్లత 

సంస్కృత సంధులు - జస్త్వ సంధి

                                       సంస్కృత సంధులు - జస్త్వ సంధి 
క, చ, ట, త, ప - లకు గ, జ, డ, ద, బ - లు గాని హ, య, వ, ర - లు గాని పరమగునపుడు ఆ క, చ, ట, త, ప - లకు క్రమముగా గ, జ, డ, ద, బ - లు వచ్చును. 
ఉదా: తత్ + విద్య --------> తద్విద్య 
          వాక్ + వాదము --------> వాగ్వాదము 

సంస్కృత సంధులు - అనునాసిక సంధి

సంస్కృత సంధులు - అనునాసిక సంధి 
వర్గ ప్రథమాక్షరములైన క, చ, ట, త, ప - లకు "న, మ" లు పరమగునపుడు ఆయా వర్గ పంచమాక్షరములైన అనునాసికములు ఆదేశమగును. 
ఉదా: సత్ + నిధి ------> సన్నిధి 
           వాక్ + మయము ------------> వాజ్మయము 
            రాట్ + నిలయము -------> రాన్నిలయము 
             జగత్ + మాత్ ------------> జగన్మాత 
             అప్ + నాధుడు ----------> అమ్నాథుడు 

సంస్కృత సంధులు - హల్సoధి

                               సంస్కృత సంధులు - హల్సoధి 
హల్లుల మధ్య జరుగు సంధులను హల్సoధులు అందురు. సంస్కృతంలో ప్రధానమైన హల్సoధులు ఏడు(7). అవి:
1. అనునాసిక సంధి                 2. జస్త్వ సంధి            3. పర సవర్ణ సంధి 
4. తుగాగమ సంధి                   5. శ్చుత్వ సంధి            6. పర రూప సంధి 
7. విసర్గ సంధి 

సంస్కృత సంధులు - యణా దేశ సంధి

                                             సంస్కృత సంధులు - యణా దేశ సంధి 
ఇ, ఉ, ఋ లకు అసమ వర్ణములు పరమైనపుడు క్రమముగా య, వ, ర - లు ఆదేశముగా వచ్చును. య, వ, ర - లను "యన్నులు"  అంటారు. 
యన్నులు ఆదేశముగా వచ్చు సంధి కావున యణాదేశ సంధియైనది. 

ఇ + అ - య్ ---> అతి + అంతము ---------> అత్యంతము  
ఇ + ఆ  - య్ ---> అతి + ఆనందము  ---------> అత్యానందము 
ఉ + ఆ - వ్  ---> గురు + ఆజ్ఞ  ---------> గుర్వాజ్ఞ 
ఉ  + అ - వ్  ---> అణు  + అస్త్రము  ---------> అణ్వస్త్రము 
ఊ + ఇ  - వ్  ---> వధు  + ఇచ్ఛ  ---------> వద్విచ్చ 
ఋ + ఆ - ర్ ----> పితృ + ఆజ్ఞ ---------> పిత్రాజ్ఞ    

సంస్కృత సంధులు - వృద్ధి సంధి

సంస్కృత సంధులు - వృద్ధి  సంధి 
అ కారమునకు ఏ, ఐ - లు పరమగునపుడు 'ఐ' కారమును, ఓ, ఔ - లు పరమగునపుడు 'ఔ' కారమును ఏకాదేశముగా వచ్చును. 
అ + ఏ - ఐ ------> లోక + ఏకము ----------> లోకైకము
అ + ఐ - ఐ ------> నిఖిల  + ఐశ్వర్యము  ----------> నిఖిలైశ్వర్యము
అ + ఓ - ఔ ------> దివ్య + ఓషధి  ----------> దివ్యౌషధి
అ + ఔ - ఔ ------> దేశ + ఔన్నత్యము   ----------> దేశౌన్నత్యము 
  

Telugu grammar - Samskruta Sandhulu explanation

సంస్కృత సంధులు 
ప్రశ్న: సంస్కృత సంధులు అనగా నేమి?
సమాధానము: సంస్కృత పదముల మధ్య జరుగు సంధులను సంస్కృత సంధులు అందురు. 

ఉదా: ముని + ఇంద్రుఁడు = మునీంద్రుఁడు 

ప్రశ్న: సంస్కృత సంధులు ఎన్ని విధములు?
సమాధానము: సంస్కృత సంధులు రెండు విధములు.
అవి: 1. స్వర సంధులు (అచ్సంధులు)
          2. హల్సంధులు

ప్రశ్న: స్వర సంధులనగా నేమి? అవి ఎన్ని?
సమాధానము: అచ్చుల మధ్య జరుగు సంధులను 'స్వర సంధులు' అందురు.  సంస్కృతంలో స్వర సంధులు ప్రధానముగా 4 విధములు. అవి:
1. సువర్ణ దీర్ఘ సంధి
2. గుణ సంధి
3. వృద్ధి సంధి
4. యణా దేశ సంధి

ప్రశ్న: సవర్ణ దీర్ఘ సంధిని గురించి వ్రాయుము?
సమాధానము: అ, ఇ, ఉ, ఋ లకు సవర్ణములు పరమైనపుడు దీర్ఘము ఏకదేశముగా వచ్చును.

సవర్ణములనగా సమానమైన వర్ణములు. సవర్ణములకు దీర్ఘ మేకాదేశముగా వచ్చు సంధి కావున సవర్ణ దీర్ఘ సంధి అయినది.
'అ' వర్ణానికి           'అ - ఆ' లు సవర్ణాలు
'ఇ ' వర్ణానికి           'ఇ - ఈ' లు సవర్ణాలు
'ఉ' వర్ణానికి              'ఉ - ఊ' లు సవర్ణాలు
'ఋ' వర్ణానికి            'ఋ - ౠ' లు సవర్ణాలు

ఉదా: - "అ" కారము 
 అ + ఆ --------> ఆ - రామ + ఆలయము -------> రామాలయము
ఆ + అ --------> ఆ - విద్యా  + అర్థి  -------> విద్యార్ధి
అ + అ  --------> ఆ - రామ + అనుజుఁడు  -------> రామానుజుఁడు
ఆ + ఆ  --------> ఆ - మహా  + ఆనందం  -------> మహానందం

ఉదా: - "ఇ" కారము 
 ఇ + ఇ --------> ఈ - కవి + ఇంద్రుడు  -------> కవీంద్రుడు
ఇ + ఈ  --------> ఈ - కవి + ఈశ్వరుడు   -------> కవీశ్వరుడు 
ఈ  + ఈ   --------> ఈ - మహీ +  ఈశుడు -------> మహీశుడు
ఈ  + ఇ  --------> ఈ - మహీ  + ఇంద్రుడు   -------> మహీంద్రుడు

ఉదా: - "ఉ" కారము 
 ఉ + ఉ --------> ఊ - భాను + ఉదయము   -------> భానూదయము
ఉ + ఊ  --------> ఊ - ధేను + ఊధస్యము    -------> ధేనూధస్యము (ఆవు పాలు)
ఊ  + ఉ   --------> ఊ - వధూ + ఉపేతుఁడు  -------> వధూపేతుఁడు
ఊ  + ఉ  --------> ఊ - వధూ + ఊర్మిళ    -------> వధూర్మిక (కోడలి ఉంగరం)

ఉదా: - "ఋ" కారము 
 ఋ  + ఋ  -  ౠ - పితృ + ఋణము ----------> పితౄణము, పితృఋణము
ఋ కారమునకు ఋ కారము పరమగునపుడు దీర్ఘము వికల్పముగా వచ్చును.

పితృ + ఋణము ----------> పితౄణము, పితృఋణము









 

Kids Rhymes

Telugu Meanings

జాతీయాలు