Pages

Showing posts with label ఛందస్సు. Show all posts
Showing posts with label ఛందస్సు. Show all posts

తెలుగు వ్యాకరణం - పద్యాలు - భేదాలు

తెలుగు వ్యాకరణం - పద్యాలు - భేదాలు 
వృత్తాలు : అక్షర గణాలతో ఏర్పడే పదాలు 
ఉదా: ఉత్పలమాల, చంపకమాల, శార్దూలం, మత్తేభము మొదలగునవి 
వృత్త పద్యాలు గణాలు పాదాలు అక్షరాల సంఖ్య యతి స్థానం ప్రాస నియమం 
ఉత్పలమాల భ - ర - న - భ - భ - ర - వ                        42010ఉంది 
చంపకమాల న - జ - భ - జ - జ - జ - ర             42111ఉంది 
శార్దూలం మ - స - జ - స - త - త -  గ                          41913ఉంది 
మత్తేభం స - భ - ర - న - మ - య - వ                              42014ఉంది 

తెలుగు వ్యాకరణం - గణాలు - రకాలు

తెలుగు వ్యాకరణం - గణాలు - రకాలు 

  • ఏకాక్షర గణాలు : ఇవి రెండు. 1) 'గ' గణం - U  2) 'ల' గణం - l 
  • రెండక్షరాల గణాలు : ఇవి నాలుగు 1) గగం - UU   2) గలం - Ul  
                                                      3) వ గణం - lU   4) లలం - ll
  • మూడక్షరాల గణాలు : ఇవి మొత్తం ఎనిమిది   
1) య గణం - lUU           2) మ గణం - UUU       3) త గణం - UUl     4) ర గణం - UlU
5) జ గణం -  lUl              6) భ గణం - Ull             7) న గణం - lll        8) స గణం - llU
  • నాలుగు అక్షరాల గణాలు : ఇవి మొత్తం 14. ఇందులో కొన్నింటిని మాత్రమే పద్యరచనలో వాడుతున్నాము. 
1) నలం -  llll           2) నగం - lllU       3) సలం - llUl
ఉపగణాలు:  1) సూర్యగణాలు : ఇవి రెండు 1) న గణం - lll   2) గలం - Ul
  • ఇంద్ర గణాలు : ఇవి ఆరు : నల - నగ - సల - భ - ర - త 

తెలుగు వ్యాకరణం - ఛందస్సు

తెలుగు వ్యాకరణం - ఛందస్సు 
పద్యాలు గణాల కూర్పుతో ఏర్పడతాయి. గణాలు గురు, లఘువుల కూడికతో; గురు, లఘువుల మాత్రలతో ఏర్పడతాయి. గురువుకి గుర్తు - U, లఘువుకి గుర్తు - l.

  • గురువు: రెండు మాత్రల కాలంలో పలికే వర్ణం 
  • లఘువు : ఒక మాత్ర కాలంలో పలికే వర్ణం
  • మాత్ర : క్షణంలో నాలుగో భాగం 
  • యతి : పద్యపాదంలో మొదటి అక్షరం 
  • ప్రాస : పద్యపాదంలోని రెండో అక్షరం 
  • ప్రాస యతి : పద్యంలోని యతికి బదులుగా ప్రాసాక్షరంతో యతిని వేయడం. 
ఏవి గురువులు?ఏవి లఘువులు
దీర్ఘాక్షరాలు హ్రస్వాక్షరాలు అన్నీ.... 
విసర్గతో కూడిన అక్షరాలు ఋత్వంతో కూడినవి 
నిండు సున్నతో కూడినవిద్విత్వ, సంయుక్తాక్షరాలు 
పొల్లు, హల్లుతో కూడినవిఅరసున్నతో కూడినవి
ద్విత్వ, సంయుక్తాక్షరాలకు  ముందుండేవి తేల్చి పలికే, రేఫకు ముందున్నది
ఉదా: అద్రుచు, విద్రుచు 
ఐత్వం, ఔత్వంతో కూడినవి 
 

Kids Rhymes

Telugu Meanings

జాతీయాలు